loader image
រំលងទៅកាន់មាតិកាមេ
ដើម
តម្រូវការសម្រាប់ការបញ្ចប់
មើល

១. ការកកើតមហាសមុទ្រ


       បន្ទុះភ្នំភ្លើងបានព្រួសកំអែ ផេះ និង ឧស្ម័នពាសពេញភពទាំងមូល។ ឧស្ម័នភ្នំភ្លើងគួបផ្សំនឹងឧស្ម័នផ្សេងៗ និងចំហាយទឹកបង្កើតបានជាបរិយាកាសភពផែនដី។ ផែនដីចុះត្រជាក់ល្មមធ្វើឱ្យចំហាយទឹកក្លាយជាកំណកហើយធ្លាក់មកជាភ្លៀង។ ភ្លៀងបានហូរចាក់បំពេញតំបន់ទាបនិងកំហូងនៃផ្ទៃផែនដីបង្កើតបានជាមហាសមុទ្រ។

២. ការបែងចែកមហាសមុទ្រលើពិភពលោក

       របាយ និងរាងរបស់ទ្វីប ប្រជុំកោះ និងលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនទៀតបានកំណត់ឱ្យគេធ្វើការបែងចែកមហាសមុទ្រជា 4 ធំៗ និងសមុទ្រតូចៗផ្សេងទៀត។ មហាសមុទ្រអាកតិចជាមហាសមុទ្រតូចជាងគេ ហើយរាក់ជាងគេបំផុត។ ភាគច្រើននៃផ្ទៃរបស់វាគឺគ្របដណ្តប់ដោយទឹកកក។ មហាសមុទ្រឥណ្ឌា ជាមហាសមុទ្រធំទីបីគ្របដណ្តប់ប្រហែល 20% នៃផ្ទៃទឹកលើភពផែនដី។ វាមានព្រំដែនខាងជើងជាប់ជាមួយទ្វីបអាស៊ី ខាងលិចជាប់ទ្វីបអាហ្វ្រិក ខាងកើតជាប់នឹងឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងប្រជុំកោះស៊ុនដា ហើយខាងត្បូងជាប់ទ្វីបអង់តាកទិច  និងអូស្រ្តាលី។ មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិច ទំហំមហាសមុទ្រអាត្លង់តិចមានប្រហែលពាក់កណ្តាលមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក វាជាមហាសមុទ្រធំលំដាប់ទីពីរ គ្របដណ្តប់ប្រហែល 1 ភាគ 5 នៃផ្ទៃផែនដី។ មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិច ជាមហាសមុទ្រធំជាងគេបំផុត មានផ្ទៃធំទូលាយ លាតសន្ធឹងពីមហាសមុទ្រអាកទិចនៅផ្នែកខាងជើង ហើយឆ្ពោះទៅទ្វីបអង់តាកទិចនៅផ្នែកខាងត្បូង មានព្រំដែនជាប់ជាមួយទ្វីបអាស៊ី នឹងអូស្រ្តាលី ហើយផ្នែកខាងលិចជាប់នឹងទ្វីបអាមេរិក។

៣. លក្ខណៈរបស់ទឹកមហាសមុទ្រ


       ទឹកមហាសមុទ្រប្រៃព្រោះជាតិអំបិលបន្ថែមចូលក្នុងមហាសមុទ្រអស់រយៈពេលរាប់លានឆ្នាំ។ នៅពេលទឹកទន្លេ និងស្ទឹងទាំងឡាយហូរឆ្ពោះទៅមហាសមុទ្រ ទឹកទាំងនោះបានរំលាយរ៉ែផ្សេងៗ ហើយនាំយករ៉ែទាំងនោះទៅកាន់មហាសមុទ្រ។ សារធាតុរ៉ែដែលរលាយជាអចិន្រៃយ៍ច្រើនបំផុតនៅក្នុងមហាសមុទ្រគឺសូដ្យូមក្លរូ  (NaCl) ដែលមានប្រហែល 80% ហើយនៅមានអ៊ីយ៉ុងរ៉ែផ្សេងទៀតដូចជា ម៉ាញ៉េស្យូម កាល់ស្យូម អាសូត និងផូស្វរ។ ជាមធ្យមទឹកសមុទ្រ 1Kg ផ្ទុកអំបិលចំនួន 35g គឺមានន័យថា 35 ភាគពាន់។ កត្តាដែលមានឥទ្ធិពលទៅលើភាពប្រៃគឺ កត្តាអាកាសធាតុ ការហូរចូលនៃបរិមាណទឹកសាប និងកត្តាមួយវិញទៀតគឺចលនាទឹក។  សីតុណ្ហភាពទឹកសមុទ្រ ប្រែប្រួលទៅតាមរយៈទទឹង និងរដូវនៃឆ្នាំ។ សីតុណ្ហភាពផ្ទៃលើចាប់ពី 1°C ហូតដល់ 24°C ក្បែរអេក្វាទ័រ។ តំបន់មហាសមុទ្រនៅតាមអេក្វាទ័រក្តៅជាងតំបន់ដទៃទៀត តំបន់ទាំងនេះទទួលថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យច្រើនជាងតំបន់ទាំងឡាយ ដែលនៅជិតប៉ូល។ គេបែងចែកជាបីស្រទាប់គឺ តំបន់ផ្ទៃលើ តំបន់សីតុណ្ហភាពធ្លាក់ចុះខ្លាំង និងតំបន់ជ្រៅ។

៤. ជីវិតក្នុងមហាសមុទ្រ



       គេចែកជីវិតនៅក្នុងមហាសមុទ្រជាបីគឺ ប្លង់តុង ណិកតុង និងបង់តូស។ គេចែកវាជាបីក្រុមដោយផ្អែកទៅលើ ទីកន្លែងដែលពួកវារស់នៅ និងរបៀបដែលវាផ្លាស់ទី។ ប្លង់តុង ជាសារពាង្គកាយដែលអណ្តែតនៅលើ ឬក្បែរផ្ទៃលើមហាសមុទ្រ។ ប្លង់តុងត្រូវបានគេចែកចេញជាពីរក្រុម គឺប្លង់តុងសត្វ និង ប្លង់តុងរុក្ខជាតិ។ ណិកតុង ជាសារពាង្គកាយដែលហែលដោយសេរីនៅក្នុងមហាសមុទ្រ។ ណិកតុង រួមបញ្ចូលទាំងពពួកថនិកសត្វដូចជា ត្រីបាឡែន ត្រីដូហ្វីន និងតោសមុទ្រក៏ដូចជាត្រីផ្សេងៗទៀត។ បង់តូស ជាសារពាង្គកាយដែលរស់នៅលើ ឬនៅក្នុងបាតមហាសមុទ្រ។ ពួកវារស់ក្នុង ភក់ ខ្សាច់ និងថ្ម។ 

៥. តំបន់មហាសមុទ្រ

       មជ្ឈដ្ឋានបង់ទិច គឺជាមជ្ឈដ្ឋានបាតក្រោមនៃមហាសមុទ្រ និងសារពាង្គកាយទាំងអស់ដែលរស់នៅខាងក្នុង រឺនៅនឹងបាតមហាសមុទ្រ។ មជ្ឈដ្ឋានប៉េឡាស៊ិកជាមាឌទាំងមូលរបស់ទឹកនៅក្នុងមហាសមុទ្ររួមទាំងសារពាង្គកាយ សមុទ្រដែលរស់នៅពីលើបាតមហាសមុទ្រ។

៦. ធនធានមហាសមុទ្រ


       ធនធានមហាសមុទ្រ គឺជាអាហារ វត្ថុធាតុដើម ថាមពល ទឹក និងធនធានរ៉ែជាច្រើនផ្សេងទៀត។ ធនធានមានជីវិត មានដូចជា ក្តាម បង្គា ខ្យង គ្រុំចំពុះទា និងប្រភេទសារាយសមុទ្រជាច្រើនទៀត។ ធនធានគ្មានជីវិត មាន ទឹក រ៉ែ និងថាមពល ផ្សេងទៀត។

បានកែប្រែចុងក្រោយ: ថ្ងៃសុក្រ ទី1 ខែមីនា ឆ្នាំ2024, 5:05 PM